امروزه اکثر فرایندهای زندگی دیجیتالی شده و تلفن های همراه همانند یک وسیله لازم و ضروری در دستان اکثر ما وجود دارد . اما این جمعیت زیاد این ابزار دیجیتال نیازمند مدیریت و به اصطلاح یک ستون فقرات می باشد تصور کنید اگر بخواهید یک ماشین را شناسایی کنید و مالک ان را تشخیص دهید رجوع می کنید به پلاک آن یا اگر خودتان بخواهید اطلاعات خود را به عنوان فردی در اجتماع تشخیص دهند کد مللی خود را بیان میکنید.ساده ترین و روشن ترین تعریفی که برای کد imei میتوان در نظر گرفت همین است این کد سندی است که اصالت، مالکیت قانونی و وضعیت امنیتی دستگاه شما را تضمین میکند .
به نوعی همان کد ملی یا شماره پلاک گوشی های همراه می باشند تا هویت گوشی را بین جمعیت کثیر تلفن های دیجیتال بتوان تشخیص داد و اگر بخواهیم نام فارسی برای آن در نظر بگیریم میتوان خطابش کنیم به شناسهٔ بینالمللی تجهیزات سیار یا شناسه منحصر به فرد موبایل با تیم برتر سرویس در ادامه مطلب همراه باشید تا شما را با اهمیت های این کد و چیستی آن آشنا سازیم.
تعریف و منشأ IMEI : هویت جهانی دستگاه
IMEI مخفف عبارت International Mobile Equipment Identity است. این کد توسط GSMA (انجمن جهانی سامانه های ارتباطی سیار) استاندارد سازی شده و به هر دستگاه موبایل (شامل تلفن های هوشمند، تبلت ها و حتی برخی مودم های همراه) که قادر به اتصال به شبکه های سلولی است، اختصاص داده می شود.
نکته کلیدی این است که IMEI، هویت خود دستگاه است و نه سیمکارت. این شناسه جهانی، به اپراتورهای مخابراتی اجازه میدهد تا دستگاهها را در هر نقطه از جهان شناسایی کرده و مدیریت کنند. این استانداردسازی، زیربنای اصلی برای مدیریت امنیت شبکه و اجرای مقررات دولتی در زمینه واردات و مالکیت تجهیزات ارتباطی است.
آناتومی IMEI (ساختار ۱۵ رقمی) 
کد IMEI همواره یک رشته ۱۵ رقمی است که از سه بخش اصلی تشکیل شده است. درک ساختار این کد، کلید رمزگشایی اطلاعات نهفته در آن است .
8 رقم اول : کد تخصیص نوع
هشت رقم ابتدایی کد IMEI، شامل دو بخش اصلی است
- کد تخصیص کشور (AAC/FAC): دو تا سه رقم اول که مشخص کننده منطقه ای است که مجوز تولید دستگاه در آن صادر شده است.
- کد سازنده (MNC/MFG): پنج یا شش رقم باقیمانده در این بخش که به طور منحصر به فرد، مدل دقیق دستگاه (مثلاً آیفون 17 پرو یا گلکسی اس 25 اولترا) و کارخانه تولیدکننده آن را مشخص میکند.
6 رقم میانی شماره سریال
این شش رقم، هویت خاص یک واحد تولیدی را تعیین می کند. این بخش تضمین می کند که حتی اگر دو دستگاه دقیقاً از یک مدل باشند، شماره سریال آن ها برای تمایز از یکدیگر متفاوت باشد.
رقم آخر رقم کنترلی
رقم پانزدهم یک رقم اعتبارسنجی است . هدف این رقم کنترلی، تأیید صحت و اعتبار کل رشته ۱۵ رقمی است و از ورود تصادفی یا اشتباهات تایپی هنگام وارد کردن کد به سیستم جلوگیری می کند.
نقش حیاتی IMEI در اکوسیستم موبایل
اهمیت IMEI فراتر از شناسایی اولیه است؛ این کد ستون فقرات امنیت، قانونی بودن و خدمات پس از فروش دستگاه های موبایل است.
امنیت و مقابله با سرقت
این مهمترین کاربرد IMEI برای مصرفکنندگان است. در صورت سرقت دستگاه، مالک میتواند با گزارش به اپراتور مخابراتی خود، IMEI دستگاه را در لیست سیاه (Blacklist) ثبت کند. پس از ثبت شدن، اپراتور های شبکه (با همکاری یکدیگر) دسترسی آن دستگاه را به کلیه شبکههای موبایلی قطع می کنند. این اقدام، ارزش دزدی گوشی را کاهش می دهد و ابزار بازدارنده ای در برابر جرایم است .
مبارزه با قاچاق توسط رجیستری و اصالت دستگاه
در کشور ما ایران، سیستم رجیستری کاملاً بر پایه IMEI بنا شده است. هدف اصلی رجیستری، اطمینان از پرداخت عوارض گمرکی و قانونی بودن واردات دستگاه است.
- دستگاههایی که IMEI آنها در سامانه گمرکی ثبت نشده باشد، پس از مدتی غیرفعال میشوند.
- کاربران هنگام خرید، میتوانند با استعلام کد IMEI، اطمینان حاصل کنند که گوشی مورد نظر، قاچاق نیست و می تواند به صورت قانونی در شبکه فعال بماند. این امر از خرید دستگاههای تقلبی یا ورود غیرقانونی گوشی جلوگیری میکند.
خدمات گارانتی و پشتیبانی فنی
کمپانی های سازنده و مراکز خدمات مجاز، معمولاً از کد IMEI برای احراز هویت دستگاه و بررسی وضعیت گارانتی آن استفاده می کنند. این شناسه به آن ها کمک می کند تا تاریخ دقیق تولید، مدل خاص و سابقه تعمیرات دستگاه را به سادگی ردیابی کنند.
روشهای یافتن کد IMEI
شناسایی کد IMEI دستگاه شما فرآیندی سریع و ساده است. همیشه توصیه می شود که این کد را پس از خرید یادداشت کرده و در مکانی امن نگهداری کنید .
استفاده از کد دستوری
ساده ترین راه برای یافتن این کد استفاده از کد دستوری می باشد که در زیر دستور العمل آن را بیان کرده ایم .
- در صفحه شمارهگیری تلفن همراه خود، کد #۰۶#* را وارد کنید. IMEI (یا در گوشی های دو سیمکارته، دو IMEI) بلافاصله بر روی صفحه نمایش داده خواهد شد.
تنظیمات سیستمعامل
روش دیگری که موجود است برای فهمیدن و یافتن کد ورود به تنظیمات گوشی است که در این قسمت باهم بررسی می کنیم
- وارد Settings شوید
- به بخش About Phone رفته
- Status را انتخاب کنید
- در گوشی های آیفون نیز به بخش About بروید
بررسی جعبه و فاکتور
راه آخری که به شما پیشنهاد میدهیم بررسی کد از طریق فاکتور یا جعبه ی گوشی است . کد IMEI اصلی دستگاه معمولاً بر روی برچسب مشخصات فنی نصب شده روی جعبه اصلی دستگاه (معمولاً پشت یا زیر جعبه) و همچنین در فاکتور خرید درج می شود.
استفاده از کد IMEI
یکی از ساده ترین راه ها برای چک IMEI اینست که آن را در سایت زیر وارد کنید
- وارد سایت imei-checker شوید.
- کد ۱۵ رقمی خود را وارد کرده و بر روی چک را بزنید.
نکات امنیتی مهم درباره IMEI
کد IMEI یک دارایی دیجیتال حساس است و سوء استفاده از آن میتواند منجر به مشکلات قانونی شود در زیر نکاتی را بیان می کنیم تا شما را با موارد امنیتی مهم این کد آشنا سازیم
- تغییر، کپی یا اصلاح کد IMEI دستگاه (که به آن “سِری سازی” نیز گفته میشود) در بسیاری از کشور ها، از جمله ایران، یک جرم سایبری می باشد و مجازات برای آن تعیین می شود .
- هرگز کد IMEI خود را در پاسخ به پیامک های مشکوک، وب سایتهای ناشناس یا افرادی که ادعا می کنند می توانند خدمات ویژه ای ارائه دهند، وارد نکنید. افشای این کد می تواند زمینه را برای برخی کلاهبرداری های مبتنی بر مالکیت دستگاه فراهم کند.
سخن پایانی
کد IMEI، فراتر از یک الزام فنی، به عنوان سند مالکیت دیجیتال و شناسنامه امنیتی دستگاه موبایل شما عمل می کند. از جلوگیری از استفاده از گوشی های دزدیده شده گرفته تا اطمینان از قانونی بودن دستگاه در چارچوب های ملی (مانند رجیستری)، این شناسه ۱۵ رقمی نقشی محوری ایفا می کند. برای حفاظت از سرمایه گذاری خود در دنیای ارتباطات، همیشه این کد را مستند سازی کرده و از افشای آن خودداری نمایید تا امنیت و اصالت دستگاهتان در برابر تهدیدات حفظ شود.
